BSA Consulting

Rejestr decyzji w firmie: kto zdecydował, człowiek czy AI

Gdy w firmie decydują ludzie i agenci AI, każda decyzja musi być zapisana: kto, co, dlaczego i na jakiej podstawie. Jak prowadzić rejestr decyzji w każdym dziale.

· 6 min czytania

W południe odpisałem klientowi na ważnego maila. Sprawa załatwiona. Niecałą godzinę później system, który pilnuje moich zadań, przypomniał mi, że ta sama sprawa jest pilna i czeka na moją odpowiedź.

System nie był zepsuty. Po prostu nikt mu nie powiedział, że decyzja zapadła. Ja odpowiedziałem, zamknąłem temat w głowie i poszedłem dalej. Zadanie zostało otwarte, bo nigdzie nie było śladu, że coś się stało.

Wtedy zapisałem sobie zdanie, które od tej pory traktuję jak zasadę: każdy obszar firmy powinien mieć swój rejestr decyzji. Decyzje może podejmować człowiek albo agent AI. I każda musi być zapisana.

W tym tekście pokażę Ci, po co jest rejestr decyzji, jak go prowadzić i dlaczego staje się konieczny w chwili, gdy w firmie zaczynają pracować agenci AI.

Decyzje giną szybciej niż dokumenty

Dokumenty jakoś się w firmie trzymają. Umowy leżą w folderze, faktury w systemie księgowym. Z decyzjami jest gorzej.

Decyzja zapada na spotkaniu, w rozmowie telefonicznej, w trzecim mailu wątku albo na czacie. Ktoś mówi „to robimy tak”, wszyscy kiwają głowami i każdy wraca do swojej pracy. Po trzech miesiącach pojawia się pytanie, dlaczego klient dostał rabat, dlaczego zamówienia z tej strony idą inną ścieżką, dlaczego nie płacimy już za to narzędzie. I zaczyna się archeologia.

Ja to nazywam krótko: ustalenia, których nikt nie spisał, potem nie istnieją. Nie masz dowodu, kto miał co zrobić, a ludzie pamiętają rozmowę każdy po swojemu.

Co powinno być w rejestrze

Rejestr decyzji nie musi być skomplikowany. Każda decyzja ma kilka pól:

  1. Kto zdecydował. Konkretna osoba. A jeśli zdecydował automat, to który i w ramach jakiego zadania.
  2. Co postanowiono. Jednym, dwoma zdaniami, językiem firmy.
  3. Dlaczego. Uzasadnienie i opcje, które odrzucono. To najcenniejsza część, bo po roku nikt już tego nie pamięta.
  4. Na jakiej podstawie. Rozmowa, mail, raport, zgłoszenie klienta. Z odnośnikiem.
  5. Stan. Obowiązuje, zmieniona przez inną decyzję albo wycofana.

Tak to wygląda w praktyce. Dwa wpisy z jednego tygodnia w dziale sprzedaży:

Data Kto Co Dlaczego Podstawa Stan
4.11 Kierownik sprzedaży Stały klient dostaje 10% rabatu na zamówienia powyżej 20 tys. zł do końca roku Odrzuciliśmy darmową dostawę, bo przy tych wolumenach kosztowałaby więcej Rozmowa z klientem 3.11, notatka w CRM obowiązuje
6.11 Agent AI (porządek zadań) Zamknął zadanie „Odpowiedzieć na zapytanie ofertowe” W skrzynce jest wysłana odpowiedź z ofertą, z 5.11 Wysłany mail, odnośnik w zadaniu obowiązuje

Drugi wpis to dokładnie to, czego zabrakło w mojej historii z początku. Ktoś musiał zauważyć, że odpowiedź poszła, i zapisać, że sprawa jest zamknięta. Tu zrobił to automat, a człowiek widzi, na jakiej podstawie.

Najważniejsza zasada: decyzji się nie poprawia. Jeśli zmieniasz zdanie, dopisujesz nową decyzję, która zastępuje starą. Historia zostaje i widać, jak firma dochodziła do obecnych zasad.

Ten pomysł nie jest nowy. Programiści od lat zapisują decyzje projektowe w krótkich notatkach, tak zwanych ADR (Architecture Decision Record, czyli zapis decyzji architektonicznej). Każda ma kontekst, decyzję i konsekwencje, a zmiana zdania to nowa notatka, nie poprawka starej. Robią to, bo po roku nikt nie pamięta, dlaczego system zbudowano tak, a nie inaczej. W firmie jest identycznie, tylko decyzje dotyczą klientów, ludzi i pieniędzy.

Rejestr w każdym dziale, nie jeden dla prezesa

W małych firmach wszystkie decyzje spływają do właściciela. Ja też długo tak pracowałem. Tyle że to nie skaluje się dalej niż kilka osób. Właściciel staje się wąskim gardłem, a ludzie czekają na niego z każdą drobnostką.

Dlatego rejestr decyzji powinien być przypięty do obszaru, a nie do osoby. Kadry mają swój, sprzedaż swój, finanse swój. Decyzje w kadrach podejmuje osoba odpowiedzialna za kadry i ona je zapisuje. Właściciel nie musi przy tym być, ale w każdej chwili może zajrzeć i zobaczyć, co postanowiono i dlaczego.

To zmienia rozmowę o odpowiedzialności. Na kimś ta odpowiedzialność musi być zawieszona. Rejestr pokazuje czarno na białym, na kim.

Gdy decyduje agent AI

Tu dochodzimy do sedna. Coraz więcej firm wpuszcza do pracy agentów AI: programy, które same czytają maile, porządkują zadania, przypisują zgłoszenia, przygotowują odpowiedzi. Część z nich nie tylko podpowiada, ale też działa.

I tu pojawia się pytanie, którego wiele firm sobie nie zadaje: kto podjął decyzję, gdy zadanie zostało zamknięte przez automat? Na jakiej podstawie uznał, że jest zrobione? Co zobaczył?

Jeśli agent działa bez zapisu, masz w firmie pracownika, który nie zostawia żadnych śladów. Nikt by tego nie zaakceptował u człowieka, a u automatu jakoś przechodzi.

Moje zasady są proste:

  1. Agent decyduje tylko tam, gdzie mu na to pozwolisz. Zamknięcie zadania na podstawie dowodu, przypisanie sprawy do działu, przeniesienie terminu. Każda z tych rzeczy jest wpisana wprost w jego zakres.
  2. Każda decyzja agenta trafia do tego samego rejestru co decyzje ludzi. Z nazwą agenta i z dowodem, na którym się oparł.
  3. Rzeczy nieodwracalne zostają przy człowieku. Płatność, podpis, wysyłka do klienta, usunięcie danych. Agent może je przygotować, ale decyzja i kliknięcie należą do człowieka.
  4. Każdą decyzję agenta da się cofnąć. Jeśli agent zamknął zadanie, które nie było zrobione, ktoś to otwiera ponownie, a w rejestrze widać i pomyłkę, i korektę.

Wtedy ludzie i agenci pracują według tych samych reguł. Różnica jest tylko w tym, kto co może zrobić sam.

Co Ci daje rejestr decyzji

Pierwszy efekt widać od razu: mniej pytań „a dlaczego tak jest?”. Odpowiedź leży w jednym miejscu.

Drugi efekt przychodzi po kilku miesiącach. Widzisz, które obszary podejmują najwięcej powtarzalnych decyzji. To jest najlepsza mapa tego, co warto zautomatyzować. Jeśli dział co tydzień decyduje o tym samym według tych samych zasad, to jest kandydat do oddania agentowi, z zapisem i z prawem do cofnięcia.

Trzeci efekt to spokój przy zmianach w zespole. Gdy ktoś odchodzi, jego decyzje i ich uzasadnienia zostają w firmie. Nowa osoba nie zaczyna od zera.

To łączy się z tym, o czym pisałem przy bazie wiedzy w firmie. Baza wiedzy mówi, jak się u Ciebie pracuje. Rejestr decyzji mówi, dlaczego właśnie tak.

Od czego zacząć w Twojej firmie

Nie potrzebujesz od razu systemu ani agentów. Zacznij tak:

  1. Wybierz jeden dział, w którym najwięcej ustaleń ginie w mailach i na czacie.
  2. Załóż prosty rejestr: arkusz albo strona w firmowej bazie wiedzy z polami: data, kto, co, dlaczego, źródło, stan.
  3. Przez miesiąc zapisujcie tam każdą decyzję, która dotyczy więcej niż jednej osoby.
  4. Po miesiącu przejrzyj rejestr i zaznacz decyzje, które powtarzają się według tych samych zasad. To Twoja lista kandydatów do automatyzacji.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak porządkuję takie rzeczy w firmach krok po kroku, przeczytaj, jak pracuję.

Masz w firmie automaty albo agentów AI i nie wiesz, co właściwie decydują? Umów 45-minutową bezpłatną pierwszą konsultację. Pokażę Ci, od czego bym zaczął.

Pytania i odpowiedzi

Czym jest rejestr decyzji w firmie?

To jedno miejsce, w którym zapisujesz każdą ważną decyzję: kto ją podjął, czego dotyczy, dlaczego tak, a nie inaczej, jakie były inne opcje i na podstawie czego. Ma też stan: obowiązuje, zmieniona albo wycofana. Dzięki temu po pół roku nie zgadujesz, skąd wzięła się dana zasada, tylko to sprawdzasz.

Czy agent AI może podejmować decyzje w firmie?

Może, ale tylko w granicach, które mu wyznaczysz, i zawsze z zapisem. Agent może na przykład zamknąć zadanie, gdy widzi dowód, że zostało zrobione, albo przypisać sprawę do właściwego działu. Każda taka decyzja ląduje w rejestrze z informacją, który agent ją podjął i na jakiej podstawie. Rzeczy nieodwracalne, jak płatności czy wysyłka do klienta, zostają przy człowieku.

Czym rejestr decyzji różni się od notatek ze spotkań?

Notatka opisuje rozmowę, rejestr wyciąga z niej to, co ustalono. W notatce decyzja ginie między innymi wątkami, a w rejestrze stoi osobno, z autorem, uzasadnieniem i stanem. Jeśli decyzja się zmieni, nie poprawiasz starej, tylko dopisujesz nową, która ją zastępuje. Historia zostaje.

Od czego zacząć prowadzenie rejestru decyzji?

Od jednego działu i prostego szablonu: data, kto, co, dlaczego, źródło. Przez miesiąc zapisujcie tam decyzje, które dziś giną w mailach i na czacie. Potem zobaczysz, które obszary decydują najwięcej i gdzie warto oddać część decyzji automatom.

Bartłomiej Szcześniak

Porozmawiajmy o Twojej firmie

Pierwsza konsultacja trwa 45 minut, jest bezpłatna i bez zobowiązań. Powiesz, co Cię boli, a ja powiem wprost, czy i od czego mogę pomóc.